De – letterlijk – grootste krant van België, “De Tijd” (onderdeel van de krantengroep DE PERSGROEP) plaatste in de weekendeditie een schitterende recensie van The Comeback Box. Journalist Tom Peeters verwoordt met een loepzuivere pen de omstandigheden waarin de special opgenomen werd, en ging ten rade bij mensen die al langer vertrouwd zijn met het repertoire van Elvis. Aanbevolen leesvoer, dus!
[b]De koning van de comeback
NBC-optreden herlanceerde veertig jaar geleden carrière van Elvis Presley
[-]De tv-special die Elvis Presley veertig jaar geleden opnam voor de Amerikaanse zender NBC, was zijn eerste liveoptreden in zeven jaar. Voordien moest de zanger vijf tot zes weken werken om 2 miljoen dollar te verdienen aan een slechte B-film. Na zijn comebackshow leverde een tournee van een week hem makkelijk 6 miljoen dollar op. Sony brengt deze maand een vierdelige cd-box van de ’68 Comeback Special’ op de markt.
Van The Police tot Leonard Cohen, van The Sex Pistols tot Clement Peerens Explosition, van Kim Wilde tot Grace Jones en Portishead: het lijstje van artiesten die na een lange afwezigheid opnieuw gaan optreden, wordt elk jaar langer. Nieuw is het dus allemaal niet, net zomin als de beweegredenen en de successen die eraan verbonden zijn.
Elvis Presley en zijn entourage gaven precies veertig jaar geleden aan hoe het moet. Het optreden dat de zanger in juni 1968 voor de camera’s van de Amerikaanse televisiezender NBC gaf (en dat in december van datzelfde jaar werd uitgezonden) was zijn eerste sinds 1961. Elvis’ populariteit was in de jaren 60 danig geslonken, maar bewees hier nog steeds de King of Rock-‘n-Roll te zijn.
Peter Verbruggen, de voorzitter van de Belgische Elvis-fanclub ElvisMatters, is er net als talloze andere Elvis-kenners van overtuigd dat de zanger tijdens de opnames van de tv-special opnieuw de smaak te pakken kreeg om op te treden. ‘Na tien jaar tussen de decors van filmstudio’s te hebben geleefd, wilde hij opnieuw rocken. Het begon nog wat onwennig, maar een jaar na de bewuste opnames stond hij in Las Vegas en was hij opnieuw de duurste en meest gevraagde artiest ter wereld. Het bleek achteraf niet alleen een kantelmoment in zijn eigen carrière, ook in die van de popgeschiedenis. Nog nooit was iemand van zover met zoveel allure teruggekomen.’
‘Sinds 1958 had Elvis maar drie keer opgetreden, drie benefietoptredens in 1961. Nadien heeft hij zich toegelegd op films, die liefst zo goedkoop mogelijk waren. Dat moest van zijn manager, Colonel Parker. Maar ondertussen was de hele muziekscene aan het evolueren. Plots waren er The Beatles, de Rolling Stones, The Doors, Herinner je de pancartes: ‘Beatles are King, Elvis is dead’. En ook al brachten de Elvis-films in het begin gemiddeld 3 tot 4 miljoen dollar op, artistiek waren ze waardeloos. Aan het einde van de jaren 60 trokken ze bovendien steeds minder volk.’
Het ergste wat Elvis op dat moment kon overkomen, was een bevestiging van het saaie imago dat hij als B-filmacteur verworven had. Nochtans was het precies dat wat Colonel Parker voor ogen had: volgens het concept dat hij had uitgewerkt, zou de zanger 26 ouderwetse kerstliedjes brengen die vooral op het sentiment van de kijkers moesten inwerken. Gelukkig voor Presley en zijn carrière stak de jonge televisieproducer Steve Binder daar een stokje voor. In eerste instantie wist hij het vertrouwen van de zanger te winnen, onder meer door hem uit zijn cocon te halen. Eind jaren 60 werd de Presley erg afgeschermd. Dat was ook Binder opgevallen. Telkens Presley de studio’s binnenliep, dook hij weg. Binder schudde hem wakker, zei dat hij opnieuw onder de mensen moest komen. Tot zijn grote verbazing bleken die vaak niet eens door te hebben wie hij was. Dat zorgde voor een mentale omslag.
Binder: ‘Parker had een concept in zijn hoofd waarvan hij maar niet wilde afwijken. Ik wilde echter een rockshow maken die Elvis op het lijf geschreven was: de ‘country boy’ die zijn dorp verlaat, als ‘guitar man’ de wereld rondtrekt, faam en fortuin vergaart en uiteindelijk gelouterd naar huis terugkeert. Elvis was dolenthousiast. Uiteindelijk zong hij zijn rockklassiekers en een aantal nieuwe nummers, waaronder de themasong ‘Guitar Man’ en de gospel ‘If I Can Dream’. Sommige tracks speelde hij ‘unplugged’, een concept dat jaren later door MTV werd overgenomen.’
Parker was aanvankelijk razend over die wending. Pas een maand voor de opnames slaagde executive producer Bob Finkel erin hem af te laten stappen van zijn ouderwetse concept. Ook NBC, dat het niet gewend was een hele show op te hangen aan één persoonlijkheid, was sceptisch. Ten onrechte, want de show ging de geschiedenis in als de eerste gemediatiseerde comeback.
Het contract voor de tv-special alleen leverde Presley 250.000 dollar op. NBC haalde zijn hoogste kijk- en waarderingscijfers van het seizoen, met een kijkdichtheid van 42 procent. En ook het publiek was bijzonder opgetogen over de coole verschijning van zijn idool, herkenbaar uitgedost in een zwarte leren jekker. Het programma ging de geschiedenis in als de ’68 Comeback Special’ en werd veelvuldig geprezen.
Vier jaar geleden verscheen de dvd-versie van de special. Deze zomer ligt een vierdelige cd-set in de winkel, die voor het eerst alle muziekopnames beschikbaar maakt die Presley tijdens de twintig opnamedagen op band zette, 87 tracks in totaal, waarvan twintig nooit eerder uitgebracht. ‘Het mooiste is dat je de zanger ziet groeien’, zegt Verbruggen. ‘In het begin oogt hij nog wat nerveus en moet hij zelfs een paar nummers herbeginnen. Maar je ziet de interactie met de muzikanten en het publiek gaandeweg verbeteren.’
De special gaf de aanzet tot het derde deel van Elvis’ carrière, waarin grote, lucratieve liveconcerten centraal stonden. In de jaren voor de tv-special moest de zanger vijf tot zes weken werken om 2 miljoen dollar te verdienen. Na zijn comebackshow leverde een tournee van een week hem makkelijk 6 miljoen dollar op. Verbruggen: ‘De jaren 70 werden gouden jaren voor Elvis. Hij was zo rijk dat hij op korte tijd twee vliegtuigen kocht.’
NBC had de Singer Company aangetrokken als enige sponsor van de show. Het bedrijf dat zich in de jaren 60 naast naaimachines ook op andere huishoudtoestellen was gaan toeleggen, kampte met een ouderwets imago. De toenmalige topman, Alfred D. Scipio, toonde zich een voorstander van de semi-documentaire aanpak waarin Elvis werd voorgesteld als een ‘innovator’, een concept dat volgens hem aansloot bij zijn product.
Maar volgens Binder was de sponsoring van Singer vooral het gevolg van een ‘package deal’ die al langer rond was. ‘Kentucky Fried Chicken en Mrs. Paul’s Fish Sticks waren ook geïnteresseerd en zouden veel betere partners geweest zijn. Nu moesten we dus rekening houden met kleine, oude dametjes die Singer Sewing Centers bezochten. Een echte link met Elvis en zijn muziek was er niet.’ Buiten het feit dat Colonel Parker ook zelf een deal met Singer bedisseld had.
Verbruggen: ‘Het bedrijf zou de elpee ‘Singer presents Elvis’ sponsoren. Twee vliegen in een klap, dacht Parker, die alle mogelijke dealtjes bij elkaar puzzelde. Zo kreeg je dus de vreemde situatie dat uitgerekend de meest legendarische comeback uit de rockgeschiedenis gesponsord werd door een fabrikant van naaimachines.’
–‘The Complete ’68 Comeback Special: 40th Anniversary Edition’ ligt nu in de winkel.
Prachtrecensie van The Comeback
Geschreven door
in